FUMİGASYONDA DOZ VE KALINTI


Genel anlamda, zararlı etmeni öldürebilecek fakat üzerinde bulunduğu konukçuya zarar vermeyecek kullanma oranı demek olan doz, fümigasyon işleminde de aynı esasları içermektedir. Kullanılacak fümigantın tona veya m³’e tatbik edilecek gr veya cm³ miktarı fümigasyondaki dozu oluşturur. Bu doz fümigasyona etkili olan faktörler bölümünde de geniş olarak belirtildiği üzere ısı, gazlanma süresi, uygulanan zararlı etmenin cinsi ve özel şartları ile fümige edilen materyalin niteliğine göre değişmektedir.


İlke olarak 1000 cubic feet hacimde yarımlibre ilacın değer itibariyle yarım saatlik bir fümigasyon denemelere göre ısının 5°C’tan 10°C’a çıkarılması, 1/2 b.lik ilacı veya yarım süresine eşit olduğu kabul edilmiştir saatlik bir gazlanma süresine tekabül etmektedir. Ancak faktörler arasındaki bu oran kullanılan ilaç ve libreden veya gazlanma süresi bir saatten az ise veyahut ısı ekstrem değere çıkmışsa değişmek durumundadır. Bu değişmeler göz önünde tutularak belirli zararlılara karşı etkili olan, fakat bitkilere;
• Ürünlerine olumsuz etkisi olmayan çeşitli sıcaklık derecelerine göre doz çizelgeleri yapılmıştır.
• Bitki ve üretim materyallerine olabilecek nenfi tesirleri ile gıda maddelerinde kalıntı sorunu da göz önüne alınmak kaydıyla fümigasyon süresi yarıya indirilecekse doz %50 attırılır veya gazlanma süresi 1 misli uzatılırsa doz 1/3 oranında düşürülebilir.

Her ilaç için değişen ve insan ile hayvanlar için sakıncalı olamayan kalıntı sınırı olarak ifade edilen tolerens resıdue (=hoşgörülür kalıntı) kavramı fümigasyon olayında çok önemlidir. Bu bakımdan kullanılan fümigantların tolerens residülerinin bilinmesi insan sağlığı bakımından çok gereklidir.

Fümige edilen ürünler ile, fümigantların bazı kombinasyonları kimyasal bir reaksiyon oluşturarak yeni bir bileşiğin meydana gelmesine neden olurlar. Eğer bu kimyasal reaksiyon değişmezse sürekli bir kalıntı oluşur. Milyonda kısım (ppm) olarak ifade edilen bu kalıntıya örnek olarak yağlı maddelerle kimyasal reaksiyona giren ve üründe inorganik bromide bakiyesi bırakan Methyl Bromide fümigasyonu verilebilir.


Son yıllarda tekniğin gelişmesine bağlı paralel olarak ürünlerdeki kalıntı durumunu tespit eden hassas aletlerin uygulanması ile bu sorun daha somut olarak ortaya konulmuştur. Tüm alıcı ülkeler bu konuda çok titiz davrandıklarından, verilen doz ve ilaçlama süresinin aşılmamasına azami derecede dikkat edilmelidir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir