FÜMİGASYON İŞLEMİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

1- MÜCADELEEDİLEN ZARARLI ETMENİN CİNSİ VE BULUNDUĞU ÖZEL ŞARTLAR

Fumigasyonu etkileyen önemli bir faktördür. Normal fumigasyon sıcaklığının altına ve üstüne çıkıldıkça zararlı etmenin solunum yoluyla aldığı fumigant miktarı değiştiği için, verilmesi gereken ilaç miktarı (dozu) da değişmektedir.


2- SICAKLIK


Fumigantların zararlının vücuduna solunum yoluyla ulaştığından solunumu arttıran nedenler zararlının ölümünü de çabuklaştırmaktadır. Bundan dolayı normal ısıda (20°C) zararlının ölümünü sağlayan doz, ısı düştükçe fazlalaşmakta, buna karşılık ısı yükseldikçe azalmaktadır. Bununla beraber ısı yükseldikçe fumigantların fümige edilen ürün tarafından emilmesinin artması sonucu zehirli bir kesafet düşüşünün olabileceğini de gözden kaçırılmamalıdır. Zararlıların bulunduğu ortamdaki karbondioksit yoğunluğu ile solunum sayısı arasında kolerasyon vardır.


Ayrıca karbondioksit stigmaların açılmasını stimüle etmesi bakımından da zararlı vücuda daha fazla fumigant girmesine ve zaralılarda solunum sayısının azalmasına bağlı olarak, vücuda alınan fumigant miktarının da azalmasından dolayı; zararlıları öldürmek güçleştiği gibi, fumigantların 10°C’nin altında yapılan difüzyonlarının da azalmasının da etkisi vardır. Bundan dolayı 10°C’nin altında yapılan fumigasyonlarda başarı sınırlıdır. Bu olumsuz durum fümige edilen ürün fümigasyon sırasında ısıtılarak giderilebilir. Ancak zararlı, daha önce uzun süre düşük ısılarda bile fümigantlardan az etkilenir. Bunun için doz ürünün 2-3 gün önceki ısısı göz önüne alınarak seçilmeli veya bu ürün uzun süre ısıtılmalıdır. Özetle ısı, doz ve zamanla orantılıdır.


3- GAZLAMA SÜRESİ (FÜMİGASYON SÜRESİ)


Fümigasyon işlemindeki başarıyı etkileyen önemli faktördür. Zira fümigasyonun tarifinde de elirtildiği üzere, fümigasyon olayı kapalı bir yere gazın verilmesi ve belirli bir süre gazın bu ortamda tutulması esasını taşımaktadır. Bu süre fümigasyon tekniğine yani vakum ve atmosferik fümigasyon şekline göre değiştiği gibi kullanılan fümigantın cinsi, dozu fümigasyonun yapıldığı materyalin ve çevrenin ısı ile fümige edilen ürünün cinsi ve ambalaj durumuna göre değişebilir.
Buna bir örnek vermek gerekirse bakliyat ve kuru meyveler Methyl Bromide ile fümige edildiğinde 24 saatlik gazlanma süresi yeterli olduğu halde, aynı ürünler Hidrojen Fosfit gazı ile fümige edildiğinde asgari 72 saatlik bir gazlanma süresine ihtiyaç duyulmaktadır.


4- FÜMİGE EDİLEN MATERYALİN NİTELİĞİ


Fümigasyon işlemine tabi tutulan ürünün kimyasal ve fiziksel özellikleri, kullanılacak fümigant dozunun arttırılıp azaltılmasını etkilediği için fümigasyon olayında önemli bir faktördür.


Fümige edilen gıda maddeleri genellikle su, karbonhidrat, protein yağ, mineral maddeler ve vitaminlerden ibarettir. Kullanılan veya yeni geliştirilen fümigantların bu maddelerde çözünme durumu daima göz önünde tutulmalıdır.


Bundan ötürü suda çözünme özelliği olan HCN fazla su ihtiva eden yaş sebze ve meyvelerin fümigasyonunda kullanılmamalı, yine suda erimesi az olmasına rağmen yağda çözünmesi fazla olan Methyl Bromide ile, yüksek oranda yağ ihtiva eden fındık ve ceviz gibi ürünler ilaçlanırken çok dikkatli olunmalıdır. Keza kükürt bileşimi materyallerin bu fümigantı yüksek oranda absorbe etmesi ve kimyasal bileşikler oluşturması nedeniyle bu yapıdaki ürünlere karşı kullanılmamalıdır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir